18 − fifteen =

Historia

Miejscem narodzin Gdańskiego Seminarium Duchownego jest dawny kompleks zabudowań klasztornych, należących niegdyś do cystersów. Przybyli oni do Oliwy w 1186 r. i przebywali w tym miejscu prawie 650 lat. Decyzję o założeniu Seminarium podjął w 1957 r. pierwszy po II wojnie światowej biskup gdański – Edmund Nowicki. Od początku swej posługi troszczył się on o rozwój powołań i zapewnienie jednolitej formacji kandydatom, którzy dotychczas przygotowywali się do kapłaństwa w seminariach rozsianych niemal po całej Europie. Seminarium otrzymało patronat Chrystusa Króla i zostało powierzone Księżom Misjonarzom. W bardzo skromnych warunkach materialnych rozpoczęła się formacja pierwszych 25 kandydatów pochodzących nie tylko z diecezji gdańskiej.

Uroczystego poświęcenia Seminarium dokonał w 1958 r. ksiądz kardynał Stefan Wyszyński. Od samego początku rosła liczba kleryków i wykładowców, poszerzało się zaplecze naukowe i mieszkaniowe. Życzliwość wiernych wobec nowej kościelnej uczelni była ogromna, w przeciwieństwie do polityki ówczesnego Ministerstwa Oświaty i Urzędu ds. Wyznań. Obie instytucje chciały objąć pełnym nadzorem Seminarium – profesorów, studentów i wykładane treści. Dzięki zdecydowanej postawie biskupa Edmunda Nowickiego Seminarium zachowało swoją autonomię, mimo iż próby jej ograniczania trwały jeszcze do lat osiemdziesiątych. Kolejne lata owocowały nowymi powołaniami i nowymi zastępami kapłanów.

W latach 1962-1970 wyświęcono ich 66, co świadczyło o dobrej kondycji oliwskiej Alma Mater. Ważnym wydarzeniem było nawiązanie współpracy z Papieskim Wydziałem Teologicznym w Poznaniu w 1973 r. Dzięki niej absolwenci Seminarium mogli uzyskiwać tytuły naukowe i podnosić swoje intelektualne kwalifikacje. Aktywność seminarzystów obejmowała różne dziedziny. Jedną z seminaryjnych wizytówek było redagowane od 1960 r. pismo „Novellae Olivarum”, na łamach którego klerycy zamieszczali teksty związane z seminaryjną formacją, artykuły o charakterze filozoficzno–teologicznym, odpowiadającym profilowi studiów, jak również twórczość poetycką. Swoje znaczenie miała również prowadzona systematycznie kronika seminaryjna.

Na początku lat siedemdziesiątych pojawiła się pilna potrzeba rozbudowy Seminarium. W 1978 r. nowy gmach, w którym znalazła swoje miejsce aula, mieszkania dla moderatorów, kuchnia i refektarz klerycki, poświęcił ksiądz kardynał Stefan Wyszyński. Już w nowych warunkach Seminarium obchodziło swój srebrny jubileusz istnienia w 1982 r. Następował dalszy, dynamiczny rozwój Uczelni. Powstał kolejny gmach, który został oddany do użytku w 1987 r. Objął on kaplicę, część mieszkalną, sale wykładowe i bibliotekę. Tym samym zamknęła się architektoniczna przestrzeń. Wkomponowały się w nią stare zabudowania klasztorne, „Falowiec” i „Wersal”. Do dzisiaj wraz z ogrodem przestrzeń ta stanowi o wyjątkowości i niepowtarzalności klimatu oliwskiej uczelni.

Osobny rozdział w bogatej historii Seminarium stanowią wizyty bł. Jana Pawła II. Pierwsza z nich miała miejsce w 1970 r., kiedy to ówczesny metropolita krakowski ks. kard. Karol Wojtyła przybył do diecezji gdańskiej na uroczystości ku czci św. Wojciecha i przy tej okazji odwiedził naszą Uczelnię. Druga, już po objęciu Stolicy Piotrowej, odbyła się w 1987 r., trzecia natomiast w 1999 r. Wszystkie one zostawiły głęboki duchowy ślad i dały impuls do budowania kleryckiej i kapłańskiej świętości.

Jednym z przełomowych wydarzeń dla Kościoła gdańskiego, w tym dla Seminarium, było wprowadzenie nowego podziału diecezji w Polsce na mocy bulli „Totus tuus Poloniae populus” ogłoszonej w 1992 r. Uczelnia zmieniła swoją nazwę z Biskupiego Seminarium Duchownego na Gdańskie Seminarium Duchowne. W swoich progach powitała ona kandydatów do kapłaństwa z terenów dawnej diecezji gdańskiej i chełmińskiej, które zostały włączone w obręb archidiecezji gdańskiej.

Pewna epoka w historii oliwskiej Alma Mater zamknęła się w 1998. Po ponad 40 latach zarząd Seminarium przejęli księża diecezjalni. Coraz mocniej zacieśniały się relacje z Uniwersytetem Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, co doprowadziło do afiliacji Seminarium i związania go z tamtejszym Wydziałem Teologicznym.

Wyjątkowym wydarzeniem okazał się jubileusz 50-lecia naszej Uczelni, obchodzony w 2007 r. pod przewodnictwem prefekta Kongregacji ds. Wychowania Katolickiego księdza kardynała Zenona Grocholewskiego, w który wpisała się również wizyta Sekretarza Stanu Stolicy Apostolskiej ksiądz kardynał Tarcisio Bertone. Spotkał się on z alumnami i wygłosił okolicznościowe przemówienie. Nie był on jedynym przedstawicielem Stolicy Apostolskiej, który odwiedził oliwską Alma Mater. W 2010 r. w progach Seminarium gościliśmy nuncjusza apostolskiego w Polsce księdza arcybiskupa Celestino Migliore, który odprawił Mszę świętą i wygłosił homilię.

Historia Gdańskiego Seminarium mierzy się również inicjatywami poszczególnych biskupów gdańskich. W roku 2008 rządy w archidiecezji gdańskiej objął ksiądz arcybiskup Sławoj Leszek Głódź, który od samego początku objął Seminarium szczególną troską. Z jego inicjatywy powstała m.in. nowa kaplica pod wezwaniem Błogosławionych Męczenników Gdańskich, wielofunkcyjne boisko, na którym klerycy mogą wcielać w życie zasadę „anima sana in corpore sano” – „zdrowa dusza w zdrowym ciele”.

Seminarium to wspólnota w drodze obejmująca moderatorów, ojców duchownych i kleryków, którzy przygotowują się do kapłaństwa, dzieląc swój czas między modlitwę, naukę i inicjatywy duszpasterskie, wyrażające się w istnieniu licznych grup pastoralnych. W tę wspólnotę wpisuje się również Towarzystwo Przyjaciół Gdańskiego Seminarium Duchownego, które wspiera kandydatów do kapłaństwa swoją modlitwą i ofiarowanymi cierpieniami.

Każdy rok istnienia Seminarium jest okazją do dziękczynienia za absolwentów i za tych, których przysyła Pan Jezus, aby się stali świadkami Jego Ewangelii i sługami w Jego Kościele.